چگونه کودکمان را تحسین کنیم

برای والدین آسان است که فقط به رفتار های نادرست کودکان توجه کنند و اعمال درست آنان را در نظر نگیرند. برای مثال مایک و لیزا بدون سر و صدا در اتاق مشغول بازی کردن هستند و هیچ کس به خاطر آنکه بسیار دوستانه اسباب بازی ها را تقسیم می کنند، آنها را تحسین نمی کند. اما چند دقیقه بعد که بین بچه ها دعوا می شود، پدر عصبانی شده و سر آنها داد می کشد.

والدین آنچنان در تعلیم و مراقبت از فرزندانشان غرق هستند که وقتی عمل خوبی از آنها سر میزند، آن را به سادگی بدیهی تلقی می کنند؛ اما وقتی اشکالی در رفتار آنها رخ می دهد، همه اشتباهاتشان را به رخشان می کشند. در نتیجه کودکان در توری از انتقاد به دام می افتند.

انتقاد همراه با کمی ستایش، نتیجه بهتری به بار می آورد. کودک شما می خواهد که به او توجه کنید و می خواهد این توجه را از هر طریقی که می تواند، بدست آورد. اگر دیدگاه شما منفی باشد، او از راههای منفی به هدف خود می رسد. اما اگر شما روی نکات مثبت تمرکز کنید، در مقابل، رفتار های خوب بیشتری دریافت خواهید کرد؛ زیرا در این حالت کودک با رفتار های مثبت خود، سعی در جلب توجه شما خواهد داشت. اگر به تشویق و تحسین کودکتان عادت ندارید، ممکن است انجام آن برای اولین بار دشوار باشد. اما هر چه بیشتر آن را انجام دهید، برایتان طبیعی تر و آسان تر خواهد شد. شما به زودی درمی یابید که تعریف و تمجید تاثیر قدرتمندی دارد که فقط شماری از آن می تواند یک رفتار جدید را شکل دهد و با مقداری کمتر، تغییر ایجاد شده را حفظ کند. بعضی پدر و مادر ها از وابسته شدن کودکان خود به تحسین، نگرانند. در مورد کودکی که بسیار کم مورد توجه والدین قرار می گیرند و یا همیشه در کانون توجه آنان بوده است، نوع نادرستی از ستایش می تواند به چنین مشکلی (وابستگی) بینجامد، ولی ما به تجربه دریافته ایم که بیشتر کودکان، مابین دو وضعیت ذکر شده قرار دارند و در نتیجه، همان تحسین مختصر می تواند معجزه کند.

اگر در هنگام تحسین کردن راهنمایی های زیر را به کار بیندازید، به زودی خواهید دید که این کار به عنوان یک روش تربیتی و انضباطی بسیار موثر است.

 

رفتار کودک را تحسین کنید نه شخصیت او را

وقتی والدین به خاطر مشکلاتی که در مواجهه با رفتار کودک خود دارند، با ما مشورت می کنند، اغلب آنقدر درمانده اند که حتی نکته مثبتی هم برای گفتن ندارند. آنها شخصیت کودک را با کلماتی نظیر: لجباز، تنبل، و خودخواه توصیف می کنند. این یک حلقه معیوب است و راه به جایی نمی برد. تغییر دادن شخصیت به مراتب از تغییر دادن رفتار مشکل تر است. وقتی برای تغییر دادن رفتار کودک تلاش می کنید، احتمال موفقیت شما بیشتر است.

به بچه نگویید، «چه دختر خوبی». زیرا این جمله بدین معناست که هدف، عبارت است از خوب بودن در تمام اوقات؛ مسلم است که این انتظار غیر ممکن است. به جای آن می توانید «من از طرز حرف زدنت با مایکل خوشم آمد». گفتن عبارت «پسر خوب» یا «دختر خوب» نمی تواند احساس مشخصی را به کودک القاء کند؛ مگر آنکه کودک بتواند آن را با رفتار های خویش ارتباط دهد؛ زیرا تصور هرکس از خود، بر پایه تصوری که از اعمالش دارد استوار است.

موثرترین راه برای آموزش رفتار خوب، شکل دادن رفتار با تحسین است. این روش تربیتی باید به طور مدام مورد استفاده قرار گیرد تا رضایت شما را از رفتار های جدید فرزندتان نشان دهد.

 

از تحسین های ویژه استفاده کنید

هدف از تحسین کردن، افزایش رفتار های شایسته است پس شما باید بر رفتار های خاصی که مورد قبولتان هستند، تاکید کنید. هرچه تحسین شما اختصاصی تر باشد، کودک درست بودن کارش را بهتر درک می کند و احتمال اینکه آن عمل را تکرار کند نیز بیشتر می شود. برای نمونه یک روز صبح متوجه می شوید که فرزندتان رختخوابش را مرتب کرده است، در همان حال مشغول شانه زدن موهایش است. اگر به سادگی بگویید «آفرین عزیزم» او را نمی فهمد که منظور شما رختخوابش است یا موهایش. پس بگویید «از اینکه امروز صبح رختخوابت را جمع کردی خوشم آمد ممنونم». وقتی والدین برای یافتن نکته مثبتی در رفتار کودکانشان دچار مشکل می شوند ما از آنان می خواهیم که ازرفتار های پسندیده کودکان خود یادداشتی تهیه کنند. ما والدینی را دیده ایم که فریاد می زدند: «هیچی برای نوشتن نبود» اما بیشتر مادر و پدر ها از مشاهده آن همه رفتار های خوبی که نوشته بودند و از نقشی که از این یادداشت ها در یادگیری روش تحسین داشت، شگفت زده می شدند.

وقتی شما از این روش استفاده می کنید، در پایان هر روز، یادداشت ها را به کودکتان هم نشان دهید. این کار، روش خوبی برای صحبت کردن در مورد وقایع هر روز است وبا این کار هر دو شما احساس خوبی خواهید داشت.

 

هر پیشرفتی را تحسین کنید

مراقب باشید تا به رفتار های خوب کودکتان توجه کرده، آنها را تحسین کنید و بدین وسیله قدمی کوچک در جهت تربیت کودک بردارید. اگر به فرزند خردسالتان گفته اید که باید اسباب بازی هایش را پس از بازی کردن با آنها مرتب کند ولی او قبلاً هیچ گاه این کار را انجام نداده است، پیشرفت های کوچک او را نیز ستایش کنید. برای نمونه، دفعه اول به خاطر برداشتن یکی از اسباب بازی ها از کف اتاق و گذاشتن آن در کمد (در حالی که سه یا چهارتای آن را رها کرده است) از کودکتان تعریف کنید و به او آفرین بگویید: «چه کار خوبی کردی که کامیونت را توی کمد اسباب بازی ها گذاشتی . بگذار کمکت کنم تا بقیه را هم جمع کنی». دفعه بعد به خاطر جمع کردن دو قطعه از اسباب بازی هایش از او تعریف کنید و همین طور ادامه دهید تا رفتار کوک اصلاح شود.

تصور کنید که فرزند شما می خواهد همیشه مورد توجه باشد و تا وسط حرف شما نپرد نمی گذارد که شما مکالمه تلفنی را تمام کنید. بار اول که سی ثانیه منتظر شد، صحبت کردن را متوقف کنید و به خاطر این کارش از او تشکر کنید و قبل از آنکه دوباره شروع به صحبت کنید، جواش را بدهید. در واقع با این کار انتظار را در او شکل دهید. شاید مجبور باشید که کارتان را با توقعات کمتری آغاز کنید تا به هدفتان برسید.

 

به طور مناسب و مقتضی تحسین کنید

برای دریافت پاسخ های بهتر، نوع تحسین را با سن و اخلاق کودک متناسب کنید. برای نمونه، آغوش گرفتن، بوسیدن و دیگر نشانه های عملی محبت همراه با کلمات مهرآمیز، برای کودکان خردسال موثرند. اما در مورد کودکان بزرگ تر بهتر آن است که از پیام های سری استفاده کنیم. زیرا این کودکان بیشتر دوست دارند که به صورت سری تشویق شوند. برای نمونه، می توانید با یک اشاره چشمک یا اشاره دست نشان دهید که به عمل خوبش توجه کرده اید. بعداً می توانید در مورد رفتار پسندیده اش با یکدیگر صحبت کنید.

بیشتر کودکان بزرگ تر یک لحن آمیخته با شوخی را به تعریف و تمجید مستقیم ترجیح می دهند. گفتن این جمله که «عجب مستخدم با سلیقه ای اینجا بوده است!» پاسخ بهتری را در یک کودک دوازده ساله بر می انگیزد تا این جمله که «واقعاً رختخوابت را خوب مرتب کرده ای».

به نظر ما باید در مورد واکنش های فرزندتان نسبت به تحسین قضاوت کنید تا ببینید به هدف زده اید یا خیر. اگر کودک تعریف های شما را نادیده می گیرد، ولی بعداً آن رفتار خوب را تکرار می کند، در می بابید که ستایش موثر بوده است.

توجه:به خاطر داشته باشید که جملات تکراری خسته کننده می شود. عبارت مشابهی که پشت سر هم استفاده می شوند، تاثیر خود را از دست می دهد؛ خلاق باشید. گاهی بهتر است یک یادداشت زیر بالش یا در کیف فرزندتان بگذارید و در آن از یک رفتار ناپسندش به طور خاص شکایت کنید. یا اجازه دهید در حالی که با عصبانیت در مورد اعمال نادرستش با یک دوست صحبت می کنید، به طور تصادفی حرف های شما را بشنود.

برای تقویت اثرات تحسین می توانید یک جایزه را نیز با آن همراه کنید. به کودک بگویید که از کدام کارش خوشحال شده اید و به او وعده یک هدیه کوچک بدهید. ولی هدیه دادن را برای یک زمان های خاص بگذارید که همیشه منتظر آن نباشد.

 

بلافاصله تحسین کنید

تحسین کردن به خصوص در مورد کودکان خردسال وقتی موثر تر است که بدون معطلی صورت گیرد. نگذارید تا بین رفتار های پسندیده او و پاسخ شما فاصله زیادی بیفتد، اگرچه کودکان بزرگ تر قادرند این فاصله زمانی را درک کنند.

معمولاً فاصله بین عمل کودک و واکنش ما می تواند با یک اشاره کوچک به موضوع پر شود. سپس در یادداشت روزانه رفتارهای خوب نوشته شود. وقتی این یادداشت را به او نشان می دهید، چیزی هم به عنوان تحسین بگویید. مثلاً بگویید: «وقتی می بینم به خواهرت هم دفتر نقاشی می دی، خیلی خوشحال می شم».

 

تحسین را با علاقه بی قید و شرط بیامیزید

در مواردی که کودک فقط هنگام تحسین شدن مورد توجه والدینش قرار می گیرد، به تدریج نسبت به آن احساس نیاز می کند. برخی از والدین نگران آنند که مبادا کودکانشان فقط هنگامی که مورد توجه قرار می گیرند و تشویق می شوند، خوب رفتار کنند. برای رفع این مشکل، بهترین کار این است که پس از جا افتادن یک رفتار جدید رفته رفته از میزان تعریف و تمجید بکاهیم و آن را به طور موردی انجام دهیم. زیرا هر وقت که کودک عمل شایسته انجام می دهد، والدینش برای تشویق کردن او حضور ندارند. مواقعی که به طور اختصاصی و با یک دید مثبت روی رفتار فرزندتان نظر می دهید، به کودک کمک می کنید تا یک دید مثبت نسبت به خود به دست آورد و مراقب اعمالش باشد.

در همین موقع به کودک نشان دهید که حتی وقتی در حال بررسی رفتارش نیستید نیز به او ارزش می دهید و بدون هر گونه قید و شرطی دوستش دارید. بغلش کنید، به او توجه کنید، به حرف هایش گوش دهید، برایش ارزش قائل شوید به او اطمینان بدهید که لازم نیست برای بدست آوردن علاقه شما نگران باشد، چون در هر حال و همیشه از آن برخوردار است.

مطالب عمومی

  • آخرین ویرایش .
برگرفته از: کتاب چگونه با کودکم رفتار کنم
صاحب اثر: دکتر گاربر
موقعیت مطلب: بخش 1
صفحات: صفحه 18
لینک منبع: https://www.koodaklearn.ir/publication/21

نظرات (2)

This comment was minimized by the moderator on the site

مطالب سایتتون واقعا خوب هستش

زهرا
This comment was minimized by the moderator on the site

من مطالب این سایت رو پیاده سازی کردم روی کودکم و واقعا متوجه تغییر در عزت نفسش شده.
ممنون از مطالب خوبتون

محبوبه نجفی
هنوز نظری برای این مطلب ثبت نشده. شما اولین نفر باشید.

نظر خود را اضافه کنید.

  1. میتوانید به عنوان مهمان نظرتان را در مورد این مطلب ثبت کنید و یا وارد سایت شوید . عضویت یا ورود به حساب کاربری.
پیوست ها (0 / 3)
مکان خود را به اشتراک بگذارید

 


کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت محفوظ و متعلق به سایت کودک لرن می باشد.لذا کپی برداری از منابع غیر مجاز و پیگرد قانونی دارد.