رفتار با نوجوان، مهارت حل مسئله در تعامل با نوجوان

در تمام زندگی خود در حال حل مسئله هستید. حل مسئله راهبردی است که برای برطرف کردن مشکل جدی و برای برنامه ریزی از آن استفاده می کنید، فقط به خاطر این که روال عملکرد روزانه به آرامی پیش رود. شما احتمالا این راهبرد را بارها و بارها در محل کار و کارهای داوطلبانه، در مورد دوستان و بستگان و حتی شریک زندگیتان به کار برده باشید و این مهارتی است که هسته اصلی ارتباطات آینده شما با نوجوان به سرعت در حال رشد شما می باشد.

 

اصول کلی آموزش حل مسئله ارتباطی در نوجوانان

چرا بعضی اوقات اجتناب و وجه تمایز، یک شکاف عمیق به نظر می رسد؟ چون ما از موضع والدینی که برنامه را کنترل می کنند، به والدینی که نوجوانان را درگیر برنامه می کنند، تغییر جهت داده ایم. شما روی مسائل غیرقابل مذاکره (قوانین خانه که به نظر شما معتبر هستند) از طریق قراردادهای رفتاری و سایر ابزار کنترل دارید. اما حالا لازم است با توجه به مسائل قابل مذاکره روش های جدید برای رفع تعارض پیدا کنید. استفاده از حل مسئله به صورت گروهی (در کنار مهارت های ارتباطی) برای برطرف کردن تعارض ها شیوه ای است که برای استقلال طلبی پسر یا دختر نوجوانتان به کار می رود. حل مسئله تنها یک امتیاز نیست، بلکه یک ضرورت است، حل مسئله شیوه ای است که به وسیله آن به تدریج می توانید به نوجوانتان آزادی دهید، با این شیوه نوجوان شما با اطمینان خاطر به آستانه مسئولیت پذیری بزرگسالی می رسد.

آموزش حل مسئله ارتباطی (PSCT) بر این واقعیت استوار است که تعارض میان والدین و نوجوان عمدتا تعارض های کلامی بر سر مسایل خاص است. به همین علت است که شما و نوجوانتان وقتی که با یکدیگر تعارض دارید (به ویژه درگیری هایی که شدت و تعداد آن بیشتر است) باید شیوه های مختلف صحبت کردن با یکدیگر را بیاموزید. به آموزش حل مسئله ارتباطی مانند؛ رفتن به کلاس بازیگری بیاندیشید: ابتدا متن نمایشنامه را یاد می گیرید (مراحل خاص حل مسئله که برای هر مسئله ای که در این جا اشاره شد به کار گرفته می شوند). سپس روی طرز بیان (چگون اعضای خانواده با یکدیگر ارتباط برقرار می کنند) و سپس روی شیوه اندیشیدن (نگرش) - باورهای غیرواقع گرایانه و انتظاراتی که اعضای خانواده اغلب از یکدیگر دارند و همچنین عوامل تحریک کننده احساسات خشم کار می شود.

 

اگر یادگیری حل مسئله با یک شیوه بسیار ساختار یافته به نظر پیچیده می رسد، به یاد داشته باشید که یکی از اهداف آن هدفی است که در پشت این موضوع قرار دارد، یعنی هنگامی که به نوجوانتان فرمان هایی می دهید، جدی باشید. استفاده از یک سبک ارتباطی بی طرفانه، مستقیم و منطقی نمی گذارند هیجان های شدید مانع رسیدن شما به اهدافتان شوند. علاوه بر این، پیروی از یک قالب انعطاف ناپذیر هنگام جلسات خانوادگی برنامه ریزی شده، شیوه ای نیست که بتواند همیشه با آن به حل مسئله بپردازید. هدف نهایی، توانایی استفاده از راهبردها در جلسات بداهه حل مسئله است (هنگامی که مشکلی خودش به صورت ناگهانی به وجود می آید و شما می خواهید فورا آن را حل کنید بدون این که گرفتار بحث شوید یا اجازه دهید تعارض رخ دهد) و همچنین به صورت کامل و بدون قاعده مولفه های حل مسئله را در تمام انواع موقعیت های عادی که برای شما و نوجوانتان پیش می آید، به کار ببرید. لطفا آگاه باشید که رسیدن به این هدف نیازمند تمرین بسیار است.

 

 1. با معرفی مرحله بعدی برنامه به نوجوانتان، شروع به کار کنید

جلسات خانوادگی با نوجوانتان را در یک حالت کمتر رسمی اجرا کنید، اگر فکر می کنید برگزاری جلسه، نوجوان شما را عصبانی می کند و اطمینان دارید که نوجوان درک کرده که می خواهید درباره موضوع مهم و مورد علاقه اش صحبت کنید، به نوجوانتان بگویید قصد دارید با یکدیگر حل مسئله را یاد بگیرید. توضیح دهید که انجام این کار با یکدیگر بیانگر آن است که او دیگر بزرگ شده و به سن بلوغ رسیده است و می خواهید او نیز در این تصمیم گیری شرکت کند چرا که این تصمیم  می تواند زندگی او را تحت تاثیر قرار دهد. اگر دوست دارید اهداف را توضیح دهید، سریعا مسائل غیرقابل مذاکره را مرور کنید تا به نوجوانتان یادآور شوید که این قوانین، موضوعات حل مسئله نیستند، به هرحال اگر متوجه شدید که جنبه های خاصی از مسائل غیرقابل مذاکره وجود دارند که آن ها را قابل مذاکره می بینید، پرداختن به آن موضوعات می تواند در حل مسئله صورت گیرد (به عنوان مثال؛ این که فرزند شما باید در ساعت تعیین شده رفت و آمد به خانه بیاید یک قانون غیرقابل مذاکره است اما این که چه هنگامی و چندبار ساعت رفت و آمد طولانی تر شود یک قانون قابل مذاکره است).

 

2. گاه های حل مسئله را به طور مختصر توضیح دهید

شما و والد دیگر نوجوانتان (اگر والدی وجود دارد) باید مراحل را مرور کنید و مطمئن شوید، قبل از آن که جلسه شروع شود آن ها را فهمیده اید تا بتوانید به پرسش هایی (یا اعتراض هایی) که نوجوانتان ابراز می کند، پاسخ دهید.

الف) مسئله را تعریف کنید، سپس به آن مسئله بپردازید: توضیح دهید که وقتی افراد بر سر موضوعی توافق ندارند، آن ها احتمالا مسئله را به شیوه های مختلفی تعریف می کنند. همچنین معمولا افراد همدیگر را به خاطر آن مسئله سرزنش می کنند، به جای آن که آن مسئله را در نظر می گیرند. همچنین معمولا افراد همدیگر را به خاطر آن مسئله سرزنش می کنند، به جای آنکه آن مسئله را به شیوه معمول تعریف کنند. بنابراین، والدین و نوجوان ابتدا باید مسئله را به زبان خودشان، بدون متهم کردن دیگری، با استفاده "من" به جای "تو" تعریف کنند، تا این گام تبدیل به شیوه ای برای سرزنش کردن یکدیگر نشود.

ب) جرقه فکری؛ به راه حل های ممکن بسیاری که می توانید داشته باشید، فکر کنید: راه حل ها را بازگو کنید برای حل مسئله نظرات بدیع و تازه ای ارائه دهید. اگر می توانید 12 راه حل احتمالی ارائه دهید اما حتی 6 تا 8 راه حل نیز برای شروع خوب است. آنچه حائز اهمیت است، پیگیری این خط مشی ها است: درباره عقاید قضاوت نکنید، بی پروا و خلاق شوید، تلاش کنید تا فراسوی شرایط اولیه تان را ببینید در غیر اینصورت تلاش تان بی ثمر خواهد بود و خلق تان را سرحال و شاد نگهدارید.

ج) انتخاب های خود را ارزیابی کنید: راه حل های احتمالی را بنویسید و سپس با پرسیدن پرسش ها راه حل های خود را ارزیابی کنید: آیا این راه حل، مسئله را برطرف خواهد کرد؟ آیا این راه حل، کاربردی است؟ آیا شما این راه حل را دوست دارید؟ براساس پاسخ هایتان هریک از راه حل ها را با امتیاز مثبت یا منفی رتبه بندی کنید.

د) راه حلی را که بیشتر از همه اتفاق نظر داشته است، انتخاب کنید: تاکید کنید که هدف شما این است که تصمیمی بگیرید که بتوانید آن را بپذیرد. به عبارتی برای به دست آوردن چیزی باید تسلیم کاری شد، این شرط لازم گفتگو و مذاکره است.

ز) اجرای برنامه: درباره توافق سر برنامه کارآمد و اثربخش توضیح دهید، شما باید در ابتدا درباره تمام جزییات رسیدن به موافقت پیش اندیشی کنید: چه کسی آن را انجام دهد؟ چه کسی بر پیروی از توافق نظارت دارد؟ در صورت لزوم چه تذکرهای عملی برای رسیدن به حل مسئله داده خواهد شد؟ دقیقا پیروی شامل چه چیزی می باشد ( مثلا: منظور از اتاق تمیز چیست)؟ در انجام این توافق چه مشکلاتی پیش بینی می شود؟ 

ر) ارزیابی اجرای برنامه: بعد از آن که زمان کافی صرف اجرای برنامه شد، چگونگی کارآمدی آن را مرور کنید. در صورتی که همه چیز بی دردسر و عالی پیش رفته باشد؛ شما می توانید آنچه را از این تجربه آموخته اید را در آینده در حل مسئله به کار گیرید.

 

3. گام های حل مسئله را تمرین کنید

اگر کارها به خوبی پیش می رود و شما احساس می کنید که هیچکسی خسته نیست، می توانید این تمرین را در یک نوع گفتگوی خانوادگی با هم تمرین کنید، تمرین یک جلسه حل مسئله آزمایشی می تواند این گام ها و اصول را به صورت محکمتری استحکام بخشد، پس منتظر ایجاد فرصتی دیگر نمانید. اگر نوجوانتان بی تاب و ناآرام شده است، نشانه هایی را که از کوه درمیرود و عصبانی می شود، بررسی کنید. خودتان با توجه به این نشانه ها متوجه خواهید شد که ادامه کار در این شرایط بی نتیجه خواهد بود. همواره هشیار باشید که چه زمانی لازم است کار را به زمان دیگری در آن روز یا روز دیگر و یا شاید روز آینده بگذارید.

 

مطالب عمومی

  • آخرین ویرایش .
برگرفته از: کتاب با نوجوان سرکش چه کنیم؟ (10 گام برای حل تعارض و بازسازی روابط)
صاحب اثر: دکتر راسل بارکلی / دکتر آرتور ل.رابین / کریستین م.بنتون
موقعیت مطلب: بخش دوم
صفحات: خلاصه ای از صفحات 219 تا 230
لینک منبع: https://www.koodaklearn.ir/publication/11

نظرات (0)

هنوز نظری برای این مطلب ثبت نشده. شما اولین نفر باشید.

نظر خود را اضافه کنید.

  1. میتوانید به عنوان مهمان نظرتان را در مورد این مطلب ثبت کنید و یا وارد سایت شوید . عضویت یا ورود به حساب کاربری.
پیوست ها (0 / 3)
مکان خود را به اشتراک بگذارید

 


کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت محفوظ و متعلق به سایت کودک لرن می باشد.لذا کپی برداری از منابع غیر مجاز و پیگرد قانونی دارد.