راهکار های مقابله با خستگی و فشار درسی کودکان

آیا تاکنون با چنین صحنه ای روبه رو شده اید؟ کتاب با صدای شدیدی بر روی زمین پرت می شود در حالی که کودک شما زار زار گریه می کند، می گوید: نمی تونم! بدین ترتیب، او با گریه و لجبازی با مسایل ریاضی برخورد می کند. آیلین، وقتی به ستوه می آید تمام مسایل را درون خود می ریزد، آندره، مشکلات درسی را در بیرون مدرسه با دعوا بروز می دهد و بیل، کاغذها را یکی پس از دیگری مچاله می کند.

مقاومت و صبر در مقابل خستگی، در زمان بلوغ افزایش می یابد. یک کودک دوساله هنوز طرز رویارویی با خستگی را نیاموخته و نمی داند که چگونه دست کشیدن از کار را به تأخیر بیندازد. بنابراین، وقتی تلاش بی ثمر می ماند، زود خسته می شود و دست از کار می کشد. وقتی این کودک بزرگتر می شود می آموزد که چطور برای حل مسائله یا مشکلی سماجت کند، حتی اگر در ابتدای کار مؤفق نباشد. او خواهد کوشید که برخورد بهتری با مسایل داشته باشد و تمام راه حل های یک مشکل را بررسی می کند. اگر کودک شما در مقابل فشار و خستگی به ستوه می آید، باید به او کمک کنید که از عهده این مشکل برآید. مدرسه باید محل پیشرفت و ایجاد زمینه های موفقیت آمیز باشد نه اینکه به یک عامل ایجاد فشار و تنش تبدیل شود. هنگامی که خواسته های مدرسه با توانایی های کودک هماهنگی ندارد و یا وقتی کودکی که همیشه از همه مشکلات بر می آمده ، علایم و آثار خستگی و به ستوه آمدن را نشان می دهد، باید چنین نتیجه بگیریم که ادامه این حالت با پیشرفت او مغایرت دارد.

به علل احتمالی توجه کنید  و اگر می توانید به حل و رفع آنها بپردازید. سپس به کودک بیاموزید تا واکنشی متفاوت و البته بهتر نسبت به عدم موفقیتش نشان دهد.

 

منشاء ایجاد فشار را شناسایی کنید

وقتی کودک به ستوه می آید نشانگر آن است که فشاری از درون وجود دارد که او را وادار به رسیدن به هدفی می کند که رسیدن به آن برای کودک غیر ممکن به نظر می رسد. پرسش های زیر به شما کمک می کند تا علل مسایل و مشکلات کودک را کشف کنید.

* آیا کودکتان خیلی خسته می شود؟ اطمینان یابید که کودکتان به اندازه کافی استراحت می کند. همه کودکان وقتی خسته می شوند، مشکلات و روابط زندگی را سخت تر از آنچه هست، می بینند.

* آیا برنامه کودکتان خیلی سنگین است؟ اگر خودمان هم برنامه سنگینی داشته باشیم و مسؤلیت های گوناگونی را بر عهده بگیریم، سرانجام به ستوه می آییم و خسته می شویم. بنابراین، به دقت به برنامه روزانه کودکتان توجه کنید و ببینید آیا او زمان کافی برای استراحت، مطالعه و بازی دارد یا خیر؟ اگر برنامه خیلی سنگینی دارد، قدری فعالیت غیر درسی در برنامه کودکتان بگنجانید.

* آیا کودک شما کمال طلب است؟ برخی کودکان از خودشان توقعات غیر منطقی دارند و استاندارد های آنها غیر واقع بینانه است؛ اما بعضی دیگر، مشکلشان این است که نمی خواهند از دیگران کمک بخواهند و یا اینکه از کمک خواستن واهمه دارند. برای کاستن از فشار وارده بر کودک، احتمالاً لازم است به اصلاح افکار کمال طلبانه کودک بپردازیم. بخش مربوط به کودکانی را که بیش از حد معمول موفق هستند، بخوانید.

* آیا کودکتان می تواند بر روی احساس به ستوه آمده اش، اسم بگذارد؟ اگر نمی تواند دریابد که چه مساله ای او را آزار می دهد، به او بیاموزید که پس از نامگذاری و نشانه گذاری احساسش، آن را به درستی بیان کند.

* آیا این منشاء خارجی باعث پیدایش فشار شده است؟ آیا انتظار زیادی از کودک دارید؟
آیا از او توقع دارید در تمام دروس، از جمله: فارسی، ریاضیات، فوتبال، پینگ پنگ، جغرافی و ... بهترین باشد؟ آیا مدرسه و معلم بیش از حد از کودکتان انتظار دارند؟

* آیا کودکتان موقعیت و شرایط مؤفقیت را دارد؟ شما باید ترتیبی بدهید که کودکتان نسبت به خودش احساس خوبی داشته باشد و در عین حال، این نکته را دریابید که سخت کوشی، پاداش مخصوص خود را دارد. اطمینان یابید که او به اندازه کافی تجربه مثبت دارد تا بتواند اعتماد به نفسش را حفظ کند و «خود» را نبازد.

با معلم کودک صحبت کنید و از او بخواهید نقات قوت کودکتان را در کلاس یادآوری کند و به او و همکلاسی هایش نشان دهد که کودکتان نقاط قوت زیادی دارد. او را در فعالیت هایی وارد کنید که می تواند در انها موفق باشد.

 

پاسخ های جدیدی را در مقابل خستگی و به ستوه آمدن به کودک بیاموزید

به احتمال زیاد، شما نمی توانید تمام خستگی ها و ناامیدی ها فشار ها را در دنیای کودک دور کنید؛ به عبارت دیگر، کودک شما باید راههای پذیرفته و مثبتی را بیاموزد تا ت بتواند با شناختن عواطف و احساسات گوناگونش با مسایل کنار بیاید.

* مهارت های کسب آرامش را به کودکتان بیاموزید. همه ما هنگام آرامش و راحتی بهتر می توانیم با اتفاقات روزمره روبه رو شویم. بنابراین، به کودکتان کمک کنید تا کسب آرامش را بیاموزد و مقاومتش نسبت به خستگی و ناامیدی زیاد شود.

* به کودک بیاموزید احساسش را شناسایی و نامگذاری کند. به کودک خردسالتان نشان دهید که احساسش را با استفاده از نام دادن و نشانه گذاری، شناسایی کند. برای نمونه: «استوارت، تو الان (بریدی) چون هنوز تکالیف ریاضی ات را تموم نکردی در حالی که نباید انقدر طول می کشید». در مورد کودکان بزرگتر نیز همین روش را با بحث درباره احساس کودک، انجام دهید. با یکدیگر، حالت ها و زمان هایی را که باعث ناامیدی و خستگی در انسان می شود، شناسایی کنید. سپس، در پی راه حل و راهبردهای مناسب با آن باشید.

* با خود حرف زدن مثبت را به کودک بیاموزید. به کودک نشان دهید که وقتی در شرایط دشواری قرار می گیرد با خودتان حرف می زنید و چقدر این حرف زدن مثبت تاثیر خوبی دارد. به طور مثال: «جدول کلمات متقاطع خیلی دشواره، من به این راحتی ها نمی تونم حلش کنم، ولی ... آها این کلمه رو می دونم. حالا دنبال 3 افقی میریم، خب، پیداش کردم. چطوره از این لغتنامه استفاده کنم؟...» به کودک بیاموزید که اگر بار اول و دوم مؤفق نشد باز هم به تلاش خود ادامه دهد و این رفتار را با الگو شدن برای او، به طور عملی بیاموزید.

* به کودک بیاموزید چه زمانی کمک بطلبد. بعضی از کودکان از اینکه از دیگران کمک بخواهند خوششان نمی آید، ولی بعضی دیگر تا به مشکلی بر می خورند، بلافاصله در خواست کمک می کنند. به کودک بیاموزید در ابتدا بکوشد تا به تنهایی مشکلش را حل و رفع کند و نام آن را «تلاش من» بگذارد. سپس، اگر می بیند نمی تواند در این کار مؤفق شود، به او بگویید که از شما کمک بخواهد. اگر حس می کنید که از ادامه تلاشش برای درخواست کمک ناامید و خسته می شود، مداخله کنید و این روش را به کار گیرید: «چه چیزی می تونی به خودت بگویی که به تو کمک کند این کار را انجام دهی؟ به جز عصبانیت و رها کردن کار چه می توانی بکنی؟»

* نقشی را بازی کنید. در یک موقعیت مناسب و آرام، ترتیب یک بازی با کودک را بدهید. بدین فرصت که موقعیت فرضی خستگی و ناامیدی و به ستوه آمدن را به نمایش درآورید. بگذارید کودک ابتدا نقش یک نفر را که مثلاً از حل کردن یک جدول عاجز مانده و ناامید و خسته شده است، بازی کند و سپس، عکس این حالت را نیز نمایش دهد. او را تشویق کنید در این نمایش در هنگام ناامیدی با خودش صحبت کند و تأثیر مثبت حرف زدن سازنده با خود را نمایش دهد و راه حلی برای مشکلش بیابد. شما هم نقش خودتان را بازی کنید و سپس، درباره آن موضوع باهم صحبت کنید.

* در صورت عملکرد درست و مناسب، او را تشویق کنید. اگر کودک، عصبانی شدن های معمولش را به تعویق انداخته است، به او اجازه بدهید. همین طور اگر می بینید روش مناسبی را برای غلبه بر خستگی در پیش گرفته است، او را به شکلی مؤثر و عمیق تشویق کنید. از روش جایزه دهی در منزل یا مدرسه بهره گیرید و پیشرفت کودک را در این زمینه تقویت کنید.

 

سرآغاز ایجاد ناامیدی و خستگی را شناسایی و کمک برسانید

این روش، راه حلی همیشگی نیست؛ زیرا ناامیدی و خستگی ها همیشه ایجاد می شوند و شما نمی توانید سرآغاز آنها را پیدا کنید؛ ولی وقتی ناامیدی و خستگی بارز است، علت یافتن آن از اصول مهم است.

* مساله را شناسایی کنید و مهارت مربوط به حل آن را آموزش دهید. اگر کودک، در مورد کاری که به انجام آن مجبور است و یا شدیداً به آن علاقه مند است، مشکل دارد بکوشید تا مساله را مجزا کنید و در صورت امکان، به کودک مهارت های لازم را بیاموزید. اگر خودتان نمی توانید، از کسی که از شرایط لازم برخوردار است بخواهید این کار را بر عهده بگیرد. اغلب، دیده می شود که خود وضعیت مشکل آفرین است نه مهارت های مربوط به آن. مثلاً ممکن است کودک، در هنگام رویارویی با امتحان یا فشار روحی، عصبی و برآشفته شود.(بخش 6-11 را ببینید).

* تغییراتی را در روش کار اعمال کنید. به کودک، راه دیگری را برای دستیابی به هدفش نشان دهید. در صورت امکان، یک کار را به چند بخش کوچک تقسیم کنید، به طوری که بتوانید هر بار بخشی از کار را انجام دهید. مثلاً اگر یک بازی برای کودک دشوار است می توانید آن را برای مدتی فراموش کنید تا وقتی که کودک بزرگتر شود و یا قانون بازی را طوری تغییر دهید که آسانتر شود. اگر کودک از اینکه نمی تواند یک متن را به درستی و بدون خط خوردگی پاک نویس کند، به او اجازه دهید که از مداد استفاده کند.

* الگو باشید. همیشه خودتان هم آنطور عمل کنید که از کودکتان انتظار دارید. اگر فرزندتان ببیند شما در مواقع به تنگ آمدن، درها را به هم می کوبید، عصبانی می شوید و کنترلتان را از دست می دهید، او هم چنین خواهد کرد.

مطالب عمومی

  • آخرین ویرایش .
برگرفته از: کتاب چگونه با کودکم رفتار کنم
صاحب اثر: دکتر گاربر
موقعیت مطلب: بخش نهم
صفحات: صفحه 314
لینک منبع: https://www.koodaklearn.ir/publication/21

نظرات (0)

هنوز نظری برای این مطلب ثبت نشده. شما اولین نفر باشید.

نظر خود را اضافه کنید.

  1. میتوانید به عنوان مهمان نظرتان را در مورد این مطلب ثبت کنید و یا وارد سایت شوید . عضویت یا ورود به حساب کاربری.
پیوست ها (0 / 3)
مکان خود را به اشتراک بگذارید

 


کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت محفوظ و متعلق به سایت کودک لرن می باشد.لذا کپی برداری از منابع غیر مجاز و پیگرد قانونی دارد.