سرکشی نوجوانان و چهار عاملی که در بروز آن نقش دارد

این واقعیت را در نظر داشته باشید شما تلاش زیادی کرده اید و مسیر طولانی را طی کرده اید تا به اینجا رسیده اید، مسیری که می تواند خیلی از ما را به اشتباه بیاندازد. جبر، وضعیت عقب نشینی ایجاد می کند و سرکشی تحکیم پیدا می کند، نه چون والد بدی هستید یا نوجوانتان فرزند بدی است، بلکه سرکشی محصول چهار عامل به هم پیچیده است.

 

عوامل سرکشی در نوجوانی

 

خصوصیات نوجوان

خصوصیات ذاتی خاصی مثل شخصیت وخلق و خو می تواند زمینه ساز بروز سرکشی باشند. برخی نوجوانان نسبت به سایر نوجوانان در اثر رویدادها، آسان تر سرخورده می شوند، سریع تر عصبانی می شوند و ممکن است تحریک پذیرتر، تکانشی تر و کم توجه تر باشند و خودمهارگری ضعیفی دارند و نسبت به دیگران کاملا هیجانی هستند که این بخشی از تفاوتی است که در خصیصه های شخصیتی بشر وجود دارد . در راس آنها ویژگی های رشدی و تکاملی وجود دارند که با دوره نوجوانی مقارن می شوند: نیاز به استقلال بیشتر هویتی مستقل از والدین و آمادگی بیرون آمدن از خانه. برخی طغیانی های رفتاری در نتیجه این اهتمام ها، اجتناب ناپذیر هستند. افزون بر این، برخی نوجوانان با سایر چالش های ذاتی روبرو می شوند، خواه آنها ناتوان های جسمانی باشند، خواه اختلال های روانشناختی مثل: اختلال کم توجهی و بیش فعالی، اختلال دو قطبی، افسردگی و سایر اختلال هایی که بر تفکر، رفتار و هیجان اثر می گذارد. همه این خصیصه ها در نوجوان اساسا در احتمال سرکش شدن نوجوان نقش دارد.

 

خصوصیات شما (خصوصیات والدین)

درست همانطور که نوجوان شما دارای خصوصیات شخصیتی ذاتی می باشد، شما نیز همینطور هستید، همچنین ممکن است محدودیت های جسمانی داشته باشید که استرس شما را افزایش می دهد یا واکنش های معمولی شما نسبت به چالش هایی را که نوجوان در حال بلوغ شما نشان می دهد، تغییر دهد.اگر کمردرد داشته باشید یا مبتلا به اضطراب مزمن هستید، نمی توانید به اندازه والدینی که این مشکلات را ندارند برای مقابله با نوجوان تکانشی، کج خلق یا سرکش، همانقدر صبور یا توانا باشید. بنابراین، مسئله تناسب وجود دارد. شاید شما خیلی مرتب و منظم هستید وقتی نوجوانی دارید که دقیقا خلاف شما است هر روزتان با بگو مگو شروع می شود. همچنین ممکن است باورهای عمیق و تثبت شده خاصی درباره نوجوان تان داشته باشید که واکنش معمول به رفتار نوجوان را تحت تاثیر قرار دهد. ممکن است بدین باور باشید که اگر دخترتان به مقرراتی که آشکارا توسط شما تعریف شده است عمل نمی کند سرانجام کارش به بارداری زودهنگام، اعتیاد و زندان میکشد. همچنین ممکن است به این باور برسید که نوجوان شما کلا کارش این است که زندگی را بر شما تلخ کند و اینکه پسرتان نالایق یا دخترتان مایوس کننده است. وقتی چنین باورهایی دارید ایجاد تغییرات در زندگی تان که بتواند به تدریج از سرکشی بکاهد، سخت است. روانشناسان این باورهای مبالغه آمیز را "تحریف های شناختی" می نامند. وقتی به این باورها صحه بگذاریم، مجالی برای پاسخ های هیجانی مبالغه آمیز بوجود می آید و ما از رفتارهای کارآمد دور می سازد.

 

عوامل استرس زا

پیرامون همه ی ما عوامل استرس زا وجود دارد و بر همه ی ما اثر می گذارد. اگر اخیرا واقعه ناگواری را تجربه کرده اید، از قبیل: مرگ یکی از اعضای خانواده و یا مشکلات مالی، شغلی، حقوقی یا تعارض زناشویی را داشته اید، این عوامل می توانند صبر و تحمل شما را تحلیل ببرند و بردباری شما را حتی برای تحمل بدرفتاری کوچک، کاهش دهند. استرس ممکن است سبب شود که سریع اقدام به تنبیه فرزندتان کنید که این کار تعارض را افزایش خواهد داد یا ممکن است با منزوی شدن، درمانده شدن و کمتر ثابت قدم بودن در عملی کردن مقررات خانه، به استرس پاسخ دهید. این شرایط یک حالت موقتی است که وقتی استرس از بین می رود خود به خود به حالت اول باز می گردید. نوجوانان در این شرایط اجازه پیدا می کنند هر کاری دلشان می خواهد انجام دهند و وقتی پس از مدتی با رفع مشکلات استرس مقررات از سوی شما دوباره اعمال می شوند آنها از انجام این مقررات اجتناب می کنند. آنچه سبب می شود نوجوان شما الان سرکش شده باشد، ممکن است این باشد.

فراموش نکنیم که نوجوانان نیز تحت استرس زیادی هستند و این استرس فقط به علت خطرات آشکار دوران نوجوانی نیست بلکه موارد استرس‌زای زیادی وجو دارند نظیر: فشارهای تحصیلی، درافتادن با مسئولان مدرسه، مورد اذیت و آزار قرار گرفتن قلدرهای مدرسه، از دست دادن شغل،؛ مشکلات با دوستان و یا فقط تلاش برای دمساز شدن با همسالان مورد دلخواه. به اصلاح، استرس خوب عبارت است از هیجان به خاطر دعوا شذن به رقص، چمدان بستن برای تعطیلات تابستانی، گرفتن گواهی نامه رانندگی که بر رفتار نیز اثر می گذارد. ممکن است در این فکر باشید که چگونه این عوامل می توانند در سرکشی نوجوان شما نقش داشته باشد اما باید به یک نکته توجه کنید که فرقی نمی کند "نیمرخ" فردی شما چیست؟ مسئله این است که تغییر این سه عوامل همیشه آسان نیست، شخصیت و خلق و خو نسبتا ثابت می شوند. بیماری مثل: ADHD و اختلال دوقطبی می تواند حداقل تا به امروز درمان شوند اما کلا از بین نمی روند. هیچکس بطور قطعی راهی برای درمان استرس یا پیشگیری از آن نیافته است. فقط یک عامل وجود دارد که ما "توانایی کنترل" آن را به خوبی داریم.

 

سبک فرزند پروری

سبک فرزند پروری به شیوه پاسخ شما نسبت به رفتار نوجوان تان دلالت می کند. حتی همین حالا این قدرت را دارید تا روش های جایگزینی را بررسی کنید تا بتوانید با نوجوان تان رفتار کنید. در این باره فکر کنید: واقعا لازم نیست به تقاضاهایتان از نوجوان تان ادامه دهید. گرفتن یک تصمیم ساده مبنی بر دست کشیدن از تقاضا کردن کافی است، اگر از پسر یا دخترتان نخواهید کار روزمره خاصی انجام دهد یا از او نخواهید ظرف زمان معینی بخوابد یا از او نخواهید لباس خاصی را بپوشد، تعداد تعارض های احتمالی، خودش کاهش می یابد. اگر فکر می کنید این کار نوعی تسلیم شدن است، بخاطر آورید که همین الان درخواست هایتان به هر طریق انکار می شوند. می توانید با پسرتان بر سر بردن کیسه زباله وارد دعوا و مرافعه شوید و دست آخر خودتان آن را انجام دهید یا می توانید بدون اینکه از پسرتان خواهید، خودتان آن را انجام دهید. لازم نیست این کار را برای همیشه ادامه دهید این کار مستلزم توجه و ملاحظه، مهارت و تمرین است تا سرکشی معکوس شود البته با اطمینان از اینکه نوجوان شما یا اطاعت می کند یا پیامد منفی را به خاطر اطاعت نکردن تجربه می کند. یکی دو روز بعد وقتی در شرف درخواست کردن از نوجوان تان هستید تا کاری را انجام دهد یا مقرراتی را تعیین کنید و یا انتظاری دارید، از خودتان بپرسید آیا من توانایی به سرانجام رساندن این کار را دارم؟ آیا پیامدی بدنبال خواهد داشت؟ آیا باید درخواست کوچکتری کنم تا بتوانم موقعیت را با سهولت بیشتری اداره کنم؟ در غیر اینصورت اگر قرار است از انجام درخواستم اجتناب کنم، بهتر است درخواست نکنم، حداقل الان؟ سبک فرزندپروی هدفی اساسی است نه به این دلیل که بروز سرکشی کلا تقصیر شماست بلکه چون بیشترین قدرت کنترل را دارید. با وجود اینکه نوجوان شما از بعضی جهات هنوز بچه است، اما امیدوار باشید تاثیر خوبی بر شکل گیری فرزندتان داشته باشید تا نوجوان تان به یک بزرگسال شاد و سالم تبدیل شود، اما در واقع هیچ کدام از ما واقعا نمی تواند فردی را تغییر دهد آنچه می توانیم تغییر دهیم، طرز رفتارمان است و تا حدودی فکر و احساس مان. تغییر دادن سبک فرزندپروری تان از طریق کسب مهارت ها تاثیر سه عامل دیگر را به طور کامل نمی کاهد اما مثل ضربه گیر و سپر عمل می کند که تاثیر آن را کاهش می دهد. درست مثل یک الک (صافی) عمل می کند که خصوصیات نوجوان، خصوصیات والدین و استرس باید از آن بگذرد و الک شود قبل از اینکه رفتار نوجوان ظاهر شود.

 

مطالب عمومی

  • آخرین ویرایش .
برگرفته از: کتاب با نوجوان سرکش چه کنیم؟ (10 گام برای حل تعارض و بازسازی روابط)
صاحب اثر: دکتر راسل بارکلی / دکتر آرتور ل.رابین / کریستین م.بنتون
موقعیت مطلب: بخش یک
صفحات: از صفحه 36 تا صفحه 39
لینک منبع: http://www.koodaklearn.ir/publication/11

نظرات (0)

هنوز نظری برای این مطلب ثبت نشده. شما اولین نفر باشید.

نظر خود را اضافه کنید.

  1. میتوانید به عنوان مهمان نظرتان را در مورد این مطلب ثبت کنید و یا وارد سایت شوید . عضویت یا ورود به حساب کاربری.
پیوست ها (0 / 3)
مکان خود را به اشتراک بگذارید

 


کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت محفوظ و متعلق به سایت کودک لرن می باشد.لذا کپی برداری از منابع غیر مجاز و پیگرد قانونی دارد.