اختلال لالی انتخابی کودک، تعریف و تشخیص آن

اختلال لالی انتخابی براساس انتخابی بودن صحبت کردن در موقعیت های هیجانی خاص مشخص می شود. یعنی این که کودک توان زبانی خود را در بعضی موقعیت ها نشان می دهد ولی از صحبت کردن در موقعیت های مشخص دیگر، ناتوان است. در واقع این کودکان علیرغم سلامت و شیوایی که در بیان دارند، در برخی از موقعیت ها از حرف زدن امتناع می کنند. بیشتر کودکان دارای این اختلال در موقعیت های لالی ساکت و آرام می باشند اما برخی نجوا کرده و یا کلمات تک بخشی را مورد استفاده قرار می دهند. برخی از کودکان نیز با تماس های چشمی و یا اشاره های غیرکلامی ارتباط برقرار می نمایند. این دسته از کودکان در سایر موقعیت ها مانند خانه و در موقعیت های آشنا روان صحبت می کنند.

علایم این اختلال باید به مدت یک ماه وجود داشته باشد اما به اولین ماه ورود به مدرسه محدود نشود. کودکان خانواده های مهاجر در کشوری که به زبانی غیر از زبان مادری آن ها حرف می زنند، ممکن است به علت آشنا نبودن به زبان جدید از حرف زدن امتناع کنند. اما اگر پس از یادگیری زبان باز هم از حرف زدن امتناع می کنند می توان به تشخیص لالی انتخابی مبادرت کرد. ملاک دیگری که در DSM-IV تصریح شده این است که لالی انتخابی نباید با اختلال های زبانی دیگر اشتباه شود. به عبارت دیگر اگر فرد بنا به دلایلی مثل؛ لکنت زبان از صحبت کردن امتناع نماید، نمی توان تشخیص لالی انتخابی را مطرح نمود. این اختلال از جمله اختلال های نادر است و شیوع آن بین 3 تا 8 در 10000 برآورد شده است. کودکان خردسال بیشتر از کودکان بزرگتر در برابر این اختلال آسیب پذیر می باشند و به نظر می رسد که لالی انتخابی در دختران شایع تر از پسران باشد. لالی انتخابی معمولا قبل از سن 5 سالگی شروع می  شود ولی احتمال دارد تا زمان ورود کودک به دبستان مورد توجه و رسیدگی بالینی قرار نگیرد. اگرچه این اختلال معمولا چند ماه بیشتر دوام ندارد ولی در بعضی موارد ممکن است بیشتر دوام یافته و حتی تا چندین سال نیز ادامه داشته باشد.

لالی انتخابی را می توان به صورت زیر تعریف کرد:

  1. شکست پایدار در صحبت کردن در موقعیت های خاص اجتماعی، علیرغم صحبت کردن در موقعیت های دیگر.
  2. فقدان تکلم با موفقیت شغلی یا آموزش فرد تداخل می نماید.
  3. سکوت حداقل یک ماه بعد از آغاز سال تحصیلی ادامه دارد.
  4. شکست در صحبت کردن ناشی از نبود آگاهی درباره زبان متداول در آن موقعیت نیست.
  5. آشفتگی صرفا ناشی از اختلال ارتباطی، اختلال روان پریشی یا اختلال فراگیر رشدی نیست.

 

ویژگی های تشخیصی کودکان مبتلا به لالی انتخابی

در زیر برخی از رایج ترین ویژگی های تشخیصی کودکان مبتلا به لالی انتخابی معرفی می شوند. لالی باید حداقل در یک موقعیت دیده شود. برخی از کودکان ممکن است فقط در مدرسه ساکت و خاموش باشند در حالی که برخی دیگر ممکن است در موقعیت های اجتماعی خاصی بیرون از خانه دچار لالی بوده و ممکن است بدون وقفه تا زمانی که فردی با آن ها روبرو شود، حرف بزنند. در شرایط نادر برخی کودکان مبتلا به این اختلال ممکن است در خانه نیز خاموش باشند. (توجه داشته باشید که لالی ناشی از آسیب که کودک در همه موقعیت ها دچار خاموشی می شود، نباید ما را سردرگم کند.).

 

مشخصات لالی انتخابی عبارت از موارد ذیل می باشد

  • حالت چهره ای یکنواخت و توام با بی علاقگی، نبود لبخند، قیافه بهت زده یا بی حرکت، مشکل افراطی در تماس چشمی، اجتناب از تعامل اجتماعی، زبان بدن ناپخته و کند، اینگونه نشانه ها ممکن است تنها در برخی از این کودکان دیده شوند به ویژه در کودکان کوچکتر مبتلا به لالی انتخابی یا در موقعیت های جدید.
  • مشکل در پاسخدهی به طور غیرکلامی به دیگران، برای مثال نمی توانند به سوال های معلم از طریق تکان دادن سر یا دست پاسخ دهند. برای برخی، سلام کردن یا خداحافظی با تکان دادن دست بسیار مشکل است. به هرحال، این مسئله موقعیتی است. همین کودک وقتی آرام است تنها به طور غیرکلامی نمی تواند پاسخ دهد، اما می تواند بدون وقفه ناشمرده سخن بگوید.
  • مشکل در برداشتن اولین قدم به طور غیرکلامی. برای مثال؛ مشکل یا ناتوانی در آغاز کردن بازی با همتایان یا رفتن به سوی معلم برای اینکه نیاز یا خواسته را نشان دهد.
  • کندی در پاسخ دهی، زمانی که از او سوال پرسیده می شود زمان بیشتری نسبت به یک کودک متوسط طول می کشد که به طور کلامی یا غیرکلامی پاسخ دهد. این مسئله یکی از دلایلی است که چرا آزمون های استاندارد شده اغلب مشکل هستند و نتایج نادرستی حاصل می شوند.
  • بالا بودن حساسیت نسبت به محیط، سر و صدا، ازدحام، تماس بدنی، مزه و شکل غذا، برخی از کودکان مبتلا به لالی انتخابی دارای نشانه های اختلال یکپارچه سازی حواس هستند.
  • گرایش بیش از حد نگران شدن و ترسیدن که اغلب در کودکان بزرگتر از 6 سال دیده می شود.
  • تظاهرات رفتاری در خانه مثال؛ کج خلقی، اعتماد به نفس، انعطاف ناپذیری، طفره رفتن، به آسانی گریه کردن، نیاز به کنترل، سلطه گری، پرحرفی بیش از حد.
  • کنجکاوی، باهوشی و تیزهوشی.
  • درونگرایی و حساسیت؛ به نظر می رسد که دنیای اطراف خود را نسبت به کودکان همسن و سال به طور کامل تر درک می کنند و حساسیت بالای خود را به احساسات و تفکرات نشان می دهند، اگرچه ممکن است در بیان احساسات مشکل داشته باشند.
  • علایق هنری، شاید نیاز خود را به بیان و ارتباط نشان دهند.

 

لالی انتخابی چگونه به وجود می آید؟

پژوهش ها نشان داده است که بیشتر کودکان مبتلا به لالی انتخابی از همان سنین اولیه در موقعیت های اجتماعی مضطرب هستند. براساس عقاید رایج، اغلب کودکان مبتلا به لالی انتخابی تجربه آسیب ندارند. سوابق رشدی در این کودکان نشان می دهد که آن ها در نوپایی دوره مناسبی از رشد زبان داشته اند اما رفتار به حضور افراد ناآشنا یا به ندرت آشنا وابسته است. برخی از کودکان اشکال خفیفی از اضطراب جدایی را نشان می دهند. پژوهشگران باور دارند که اغلب لالی انتخابی شکل از فوبی اجتماعی است. فوبی اجتماعی نوعی اختلال اضطرابی است که بازداری اعمال اجتماعی به خاطر ترس از شرمساری یا نگرانی در این باره که دیگران درباره او به شکل منفی قضاوت کنند، مشخص می شود. برخی کودکان گزارش کرده اندکه وقتی دیگران را می بینند گلویشان مسدود می شود به طوری که اعصاب صوتی به آن ها اجازه صحبت کردن نمی دهند. این احتمال وجود دارد که کودکانی که چنین شرایطی دارند خلق و خوی بازدارنده بخشی از ویژگی های شخصیتی آن ها باشد.

از آن جایی که انتخاب دست کم در آغاز، در یک چارچوب معین (خانواده یا مدرسه) بروز می کند و کودک در موقعیت های دیگر می تواند به خوبی حرف بزند، معنای آن را باید در تعامل فرد_محیط جستجو کرد. برخی نیز عقیده دارند که لالی انتخابی کودک همواره متوجه شخص خاصی است و معنای آن را باید در سابقه اختلال آمیز خانوادگی جستجو کرد. کودک از زبان به منزله یک ابزار استفاده می کنند و از گفتار و سکوت برای تقویت و تنبیه سود می جوید. سکوت کودک یک ابزار پرخاشگرانه است و گریز از سکوت شیوه ای است که وی برای بیان خصومت به کار می برد. مهاجرت، تغییر در محل زندگی . مدرسه، بستری شدن در بیمارستان و سایر عوامل استرس زای غیرقابل پیش بینی می توانند در سبب شناسی این اختلال در نظر گرفته شوند.

 

مطالب عمومی

  • آخرین ویرایش .
برگرفته از: کتاب روانشناسی مرضی کودک
صاحب اثر: دکتر علیرضا کاکاوند
موقعیت مطلب: فصل چهاردهم
صفحات: خلاصه ای از صفحات 302 تا 305
لینک منبع: https://www.koodaklearn.ir/publication/2/22

نظرات (0)

هنوز نظری برای این مطلب ثبت نشده. شما اولین نفر باشید.

نظر خود را اضافه کنید.

  1. میتوانید به عنوان مهمان نظرتان را در مورد این مطلب ثبت کنید و یا وارد سایت شوید . عضویت یا ورود به حساب کاربری.
پیوست ها (0 / 3)
مکان خود را به اشتراک بگذارید

 


کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت محفوظ و متعلق به سایت کودک لرن می باشد.لذا کپی برداری از منابع غیر مجاز و پیگرد قانونی دارد.