اختلال لالی انتخابی کودک، راههای درمانی

این گونه کودکان می دانند که می ترسند ولی معمولا قادر نیستند توضیح دهند که چرا می ترسند. این گونه کودکان از نظر شخصیتی، خلق و خو، توانایی تحصیلی و سبک های ارتباطی متفاوتند، بنابراین رویکردهای درمانی نیز تغییر می کنند. این تغییرات احتمالا به کندی اتفاق می افتد و پذیرش این نکته ناکامی بزرگسالان و ناشکیبایی با کودک را کاهش می دهد.

 

رهنمودهای عمومی

اغلب کودکانی که مبتلا به لالی انتخابی هستند می خواهند صحبت کنند ولی اضطراب آن ها به قدری است که صحبت کردن را در آن ها تضعیف می کند. بهتر است فرآیند پیشرفت به کندی و به تدریج صورت پذیرد. پیشنهاد می شود کودک را به یک محیط امن، آرام و خلوت ببرید و نکات زیر را دنبال کنید:

توضیح دهید که شما درک می کنید که صحبت کردن در مدرسه می تواند برای برخی از کودکان ترسناک باشد. تلاش نمایید با کودک درباره آن چه که از آن می ترسد، همدلی نمایید، از کودک سوال کنید آیا دوست دارد گاهی اوقات در مدرسه صحبت کند به کودک بگویید که شما قصد دارید به او در رسیدن به هدف کمک نمایید، اهدافی که سخت و وقت گیر هستند، بهتر است به تدریج دنبال شوند. به هیچ وجه کودک را مجبور به صحبت کردن نکنید تا این که آمادگی این کار را داشته باشد و این اجازه را به دیگران نیز ندهید. در ضمن به کودک اطمینان دهید که در رسیدن به هدفش به موفقیت خواهد رسید و برای تعیین این که برای کودک چه موقعیت هایی دشوارتر و چه شرایطی سهل تر است و آن چه که در تلاش برای صحبت کردن سودمند است تلاش نمایید. براساس سلسله مراتب اضطراب شناسایی شده، بهتر است کار را با موقعیت هایی که کمترین ترس را برای کودک به دنبال دارند، آغاز کنید و زمانی که در چنین موقعیت هایی به موفقیت رسید، می توانید او را در محیط هایی که تشخیص داده شده که بیشترین اضطراب را تولید می کنند، قرار دهید برای مثال؛ شما موقعیت هایی را که کودک باید در آن جا صحبت کند را تعیین کنید (مثلا: تنها با معلم در سالن بدون حضور کودکان دیگر)، سپس به تدریج انتظار خود را از کودک برای صحبت کردن در موقعیت هایی که شبیه به موقعیت ایمن است افزایش دهید، مثلا در سالن اما نزدیک به کلاس.

 

فنون ویژه

تشویق فعالیت های غیرکلامی با بزرگسالان، فرصت هایی را برای صحبت کردن بدون هیچ گونه اجبار فراهم می سازد (برای مثال؛ پازل ها، بازی های مقوایی). کودک را در همه فعالیت های منظم گروهی درگیر کنید. از تلاش های کودک برای مشارکت کلامی حمایت کنید اما در آغاز تلاش های غیرکلامی او را برای برقراری ارتباط بپذیرید (حرکات بیانگر چهره ای، تکان دادن سر، یادداشت های نوشتاری). به تدریج انتظارات خود را برای ارتباط کلامی افزایش دهید (زیر لب گفتن لغات، فقط با بله و خیر پاسخ دادن، نجوا کردن در گوش معلم یا همکلاسی ها در داخل سالن و یا راهروی مدرسه و ...). مضاف بر این شما می توانید نادیده گرفتن تعامل های غیرکلامی را آغاز کنید و تنها به تلاش های کلامی او به طور مثبت پاسخ دهید. پاسخ هایتان را به تدریج به موارد غیرکلامی متوقف کنید، این عمل را ناگهانی و به طور کامل انجام ندهید و درباره پاسخ هایی که هرازگاهی به آن ها توجه خواهید کرد، تصمیم گیری کنید.

درباره تمجید کردن از کودک به خاطر کلامی سازی هایش احتیاط کنید؛ شما قصد ندارید که اضطراب کودک را به نمایش گذاشتن او در زمانی که صحبت می کند، زیاد کنید. خیلی خوب است که ستایش شما، محرمانه در خلوت اما صادقانه باشد. از تنبیه یا جایزه برای وادار کردن این کودکان به صحبت کردن استفاده نکنید. این کار معمولا درچه اضطراب را افزایش می دهد، احساس امنیت را از بین می برد و بی میلی را نسبت به صحبت کردن در غیاب جایزه افزایش می دهد. مشوق ها به ندرت به کودکی که صحبت نمی کند کمک می کنند تا مجاب به صحبت کردن شود.  به هر حال، توجه  داشته باشید کودکی که آمادگی صحبت کردن در یک موقعیت ویژه را دارد، مشوق ها می توانند باعث افزایش تعداد  کلمات گفتاری در او شوند. در موقعیت هایی که کودک آرام به نظر می رسد، صحبت کردن باید از طریق تکالیفی مثل؛ خواندن یا داستان گویی تشویق شود. روش هایی نظیر شعرخوانی با کودکان دیگر و استفاده از عروسک های خیمه شب بازی نیز به این امر کمک می کنند. استفاده از عروسک های خیمه شب بازی به ویژه اگر کودک خارج از دید دیگران باشد، بسیار توصیه می شود. در این روش، عروسک صحبت می کند نه کودک و این مسئله صحبت کردن کودک را تسهیل می کند.

 

شکل دهی پاسخ های صوتی

از روش تقریب های متوالی برای رسیدن به پاسخ مورد نظر استفاده کنید. رفتار را از طریق افزایش تدریجی خواسته هایتان شکل دهید. برای مثال؛ معلم می تواند به این شکل عمل کند؛ کودک کلمه کتاب را زیر لب بیان می کند... کلمه کتاب را نجوا می کند... نجوا می کند "من به املای کلمه کتاب نیاز دارم"... کل جمله را نجوا می کند، اما کلمه کتاب را با صدای بلند بیان می کند... کل جمله را با صدای بلند بیان می کند. سپس، در کلاس و در حضور دیگران مراحل بالا تکرار می شود.

 

ضبط کردن

در خانه به کودک اجازه دهید که از نوارهای ویدیوئی و شنیداری استفاده کند (برای  مثال؛ با صدای بلند بخواند یا با دیگر اعضای خانواده صحبت کند)، سرانجام به نوار ضبط شده گوش دهید یا آن را ببینید و با اظهارنظر و مشوق های مناسب پاسخ دهید. نوار ضبط شده را در کلاس برای سایر دانش آموزان پخش نکیند مگر این که کودک و والدین او اجازه این کار را داده باشند، البته گاهی اوقات این کار شیوه موثری است در دادن آگاهی به همکلاسی های کودک که کودک مبتلا به لالی انتخابی می تواند حرف بزند و او باهوش و طبیعی است.

 

حمایت در خانواده

در حالی که بیشتر کودکان مبتلا به لالی انتخابی در خانه صحبت می کنند، والدین باید توجه داشته باشند که اضطراب کودک را درباره صحبت نکردن در مدرسه از طریق سوال کردن آیا امروز در مدرسه صحبت کردی؟ افزایش ندهند. در این مورد زیاد بحث نکنید. وقتی کودک گزارش می دهد که در مدرسه صحبت کرده است والدین باید با خوشحالی به او پاسخ دهند و به کودک اطمینان بدهند که او می تواند این کار را انجام دهد. دوباره تاکید می شود که از تنبیه کردن و جایزه دادن به عنوان فنونی برای تشویق صحبت کردن در مدرسه پرهیز کنید. برخی از کودکان به راحتی در حضور والدین و خواهر و برادرانشان حرف می زنند، اما وقتی که غریبه ای در خانه حضور دارد با مشکل رو به رو می شوند. بنابراین والدین می توانند از طریق دعوت کردن افراد آشنا به خانه، به صحبت کردن کودک با دیگران در یک موقعیت ایمن و غیر تهدیدکننده کمک نمایند.

 

رویکردهای درمانی

درمان های موثر لالی انتخابی شامل مراحلی هستند که بر سه مشکل اساسی تمرکز دارند؛

  1. سطح بالای اضطراب کودک در موقعیت های اجتماعی
  2. تجارب محدود کودک در صحبت کردن با افرادی به جز اعضای خانواده
  3. سطح بالای حمایت برای ارتباط غیرکلامی که معمولا توسط اطرافیان فراهم می شود

روان درمانی حمایتی یا اکتشافی در این زمینه بسیار موفقیت آمیز نبوده است. اگرچه این گونه رویکردها ممکن است در اعتمادسازی بیشتر و جهت گیری متعادل تر در زندگی با اهمیت باشند، آن ها در تغییر مشکل محدودیت تکلم در موقعیت های اجتماعی، موفقیت آمیز نبوده اند. بنابراین، متخصصان به روش هایی روی آورده اند که در کاهش اضطراب و مهارت سازی مفید هستند رفتار درمانی به همراه مداخله و استفاده از داروها، به تنهایی یا در ترکیب با یکدیگر اخیرا معرفی شده اند.

 

مطالب عمومی

  • آخرین ویرایش .
برگرفته از: کتاب روانشناسی مرضی کودک
صاحب اثر: دکتر علیرضا کاکاوند
موقعیت مطلب: فصل چهاردهم
صفحات: خلاصه ای از صفحات 305 تا 311
لینک منبع: https://www.koodaklearn.ir/publication/2/22

نظرات (0)

هنوز نظری برای این مطلب ثبت نشده. شما اولین نفر باشید.

نظر خود را اضافه کنید.

  1. میتوانید به عنوان مهمان نظرتان را در مورد این مطلب ثبت کنید و یا وارد سایت شوید . عضویت یا ورود به حساب کاربری.
پیوست ها (0 / 3)
مکان خود را به اشتراک بگذارید

 


کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت محفوظ و متعلق به سایت کودک لرن می باشد.لذا کپی برداری از منابع غیر مجاز و پیگرد قانونی دارد.