نوزاد، استقلال و کشف دنیا

برای ایجاد حس استقلال در نوزاد به آموزش خاصی نیاز نیست. اگر والدین اجازه دهند که نوزادشان با توجه به ظرفیت‌هایش در مسیر فطرت خود حرکت کند، به طور طبیعی حس استقلال و بی‌نیازی در وجودش جوانه خواهد زد. وقتی ما نوزاد را پیش از داشتن آمادگی لازم مجبور می کنیم که مستقل شود، حس اعتماد او را نسبت به خود و دنیای اطرافش تضعیف می کنیم و او را به موجودی نیازمندتر و وابسته تر تبدیل می نماییم. با وجود چنین حقیقتی، هنوز هم در برخی کشورها مانند امریکا بسیاری از کارشناسان، بر آموزش هایی در جهت شکل گیری زود هنگام حس استقلال در نوزادان تاکید می کنند و این کار، جز پرورش فرزندانی غمگین، نتیجه ای به دنبال نخواهد داشت.

 

اجازه دهید حس استقلال به طور طبیعی در کودکتان رشد کند

آموزش دادن، خاص نوزادان انسان نیست. ما سگها را تعلیم می دهیم تا بتوانند در میان انسان ها زندگی کنند. در واقع برای اینکه بتوانند از طینت و خلق و خوی حیوانی خود فاصله بگیرند، لازم است آموزش ببینند. آموزش دادن به حیوانات به این دلیل نیست که چنین شرایطی برای آنها بهتر است، بلکه ما این حیوانات را برای نیاز، راحتی و خوشحالی خود تربیت می‌کنیم. اما در مورد نوزادان انسان وضع فرق میکند. نوزاد آدمی به صورت موجودی غیرمستقل آفریده شده است و آموزش دادن به او، در جهت خودمختاری و استقلال، تنها انکار واقعیت ذاتی اوست. کودکان می دانند که به چه میزان مراقبت و رسیدگی از سوی  والدین نیازمند و هرگز بیش از حد نیاز، از آنان تقاضای توجه ندارند. توجه بیش از حد زمانی است که والدین، بدون اینکه نوزاد به رسیدگی نیاز داشته باشد، همواره درصد برقراری آسایش او باشند. اگر والدین به واکنش‌هایی که از سوی فرزندشان بروز میکند توجه کنند، قطعا نیازهای واقعی او را درک خواهند کرد و در رفع آن خواهند کوشید.

نوزادان برای جلب توجه والدین گریه می‌کنند و بی‌توجهی به نیازهایشان سبب می‌شود که حس نارضایتی و آرزوی برآورده شدن خواسته هایشان در وجودشان شکل بگیرد. نوزادانی که همیشه مورد لطف والدین خود قرار دارند، هرگز اضطراب ناشی از بی‌توجهی و رها شدن از سوی پدر و مادر را تجربه نخواهند کرد. این نوزادان، بااحساس امنیت و آرامش پرورش پیدا میکنند و به استقلال واقعی و خرسندی درونی دست می یابند. کودکی که نیازهایش برآورده می شود و پیوند مستحکمی با والدین خود برقرار می سازد، قطعا پایه های اعتماد و اطمینان در وجودش شکل می گیرد و زمینه ایجاد استقلال در او فراهم می گردد. درک نوزاد و توجه به نیازهای او سبب می شود که فرزند، متوجه علاقه والدین به خود شود. همچنین می آموزد که چگونه خود نیز به دیگران عشق بورزد. دکتر سلما فرایبرگ متخصص رشد کودک می گوید؛ که احساس صمیمیت و عشق میان مادر و کودک، اولین تجربه عشق ورزی کودک محسوب می شود. اگر این تجربه عشق ورزی نوزاد، عاری از هرگونه ناامیدی، عصبانیت، ناکامی و ترس از رها شدن در سالهای اولیه زندگی باشد، در آینده شانس بیشتری برای یافتن امنیت، آرامش و سلامتی خواهد داشت. بسیاری از بزرگسالان در امریکا،با عقیده "استقلال زودهنگام کودکان" بزرگ شده اند و در نتیجه مشکلات بسیاری را تجربه کرده اند و به افرادی تبدیل شده اند که به شدت به دیگران وابسته اند. در جامعه کنونی امریکا، بسیاری مجبورند به روانکاوان و روانشناسان مراجعه کنند تا بتوانند بر احساس وابستگی خود غلبه کنند.

 

اجازه دهید نوزاد، اشیاء را لمس کند

نوزادتان فقط به خاطر تمایلات درونی خود نیست که می خواهد اشیای اطرافش را لمس کند، بلکه نیاز به این کار دارد. لمس کردن یکی از مهمترین راههای یادگیری اوست. پیش از آنکه نوزاد به مرحله سینه‌خیز رفتن برسد، باید اجازه دهیم که با وسایل مورد توجه اش بازی و آنها را لمس کند. گاهی مشاهده می شود که او از اشیایی خوشش می آید که تماس با آن ها در آینده، بدون نظارت والدین، خطرناک است. در این گونه موارد نیز بهتر است برایش محدودیت زیادی قائل نشویم و اجازه دهیم که در حضور ما آن شیء را لمس کند تا در دوره نوپایی، دور از چشم ها، سراغ آن وسیله نرود. در واقع ایجاد محدودیت کامل، سبب شدیدتر شدن تقاضاهای عجیب و غریب نوزاد می شود و وسوسه او را برای لمس اشیای خطرآفرین بیشتر میکند. برای ارضای کنجکاوی نوزاد، شما مادران باید او را در خانه، در آغوش بگیرید و وسایل الکتریکی موجود در خانه را یک به یک به او نشان دهید و بر سر هر کدام، به اندازه کافی توقف کنید تا فرزندتان آن شیء را لمس کند و به درستی مشاهده نماید. حتی در این زمان باید به او اجازه داده شود تا دکمه خاموش_روشن ماشین لباس شویی را فشار دهد یا با تلفن بازی کند تا عطش درونی او برای لمس کردن و بازی کردن با این وسایل، فروکش کند.

اگر پیش از سینه‌خیز رفتن فرزندتان، به او اجازه دهید که وسایل را لمس کند، نوزادتان نیز پس از راه افتادن، نیازی به دست زدن یا بازی با وسایل خطرآفرین در خود احساس نمیکند. کودکان همواره به این صفت معروف هستند که اگر شیء را از دسترس آن ها دور کنیم، کنجکاویشان برای دستیابی به آن شیء بیشتر می شود. به همین جهت وظیفه پدر و مادر است که پیش از ورود فرزند به مرحله نوپایی و سینه‌خیز رفتن، عطش درونی او را مهار کنند. هنگامی که کودک بزرگتر شد و قدرت درک بهتر قوانین را پیدا کرد، والدین می توانند به او بگویند و متوجه اش سازند که اجازه تماس با چه وسایلی را دارند یا ندارند. دکتر ویلیام سیرز پیشنهاد می کند که مادر برای تماس نوزاد با اشیای ایمن از عبارت "می توانی دست بزنی" و برای تماس با اشیای خطرناک، از عبارت "اجازه دست زدن نداری" و برای تماس با حیوانات خانگی و اطرافیان از جمله "با ملایمت دست بزن" استفاده کند. همچنین وقتی مادر می خواهد فرزندش را کنترل کند تا او به سمت چیزی چنگ نیندازد، باید عبارت "تنها با یک انگشت لمس کن" را به کار ببرد.

 

به نوزاد کمک کنید تا اعضای بدن خود را بشناسد

چگونگی ارتباط نوزاد با اعضای بدن مادر، برای شناخت او نسبت به اعضای بدن خودش، موثر است. فهمیدن این موضوع که در چه زمانی، فرزند، این شناخت را آغاز می کند و چه هنگام به پایان می رساند، به مادر نیز بستگی دارد. نوزاد مادر را لمس می کند و متوجه می شود که حس گذاشتن انگشت هایش در دهان خودش، نسبت به قرار دادن انگشتان در دهان مادر، متفاوت است. هرقدر مادر ارتباط منظم تری با او برقرار سازد، نوزاد نیز زودتر به این مقصود دست می یابد. باید دانست که شناخت درونی و روانی فرد از خودش، بدون شک از درک فیزیکی او درباره اعضای بدنش نشأت  می گیرد. پس شناخت دقیق بدن و اعضای آن، یکی از اولین قدمهایی است که نوزاد، برای ایجاد اعتماد به نفس و سلامت روانی برمی دارد. هرقدر، تماس بدنی نوزاد با مادر بیشتر باشد، ارتباط قوی تر نیز میان آن دو برقرار می شود. پرفسور شارون هلر، در کتاب تماس حیات بخش می نویسد: "نوزادان امریکایی که به طور متوسط، کمتر از 25% از طول روز را با والدین سپری می کنند، در خطر مواجهه با شماری از مشکلات روانی، خواهند بود." نوزادان به گونه ای هستند که به ارتباط دائمی با والدین نیاز دارند. تصور منفی نسبت به بدن و اختلالاتی همچون بی اشتهایی عصبی، بیماری و گرسنگی در جوامع امروزی بسیار رواج دارد. دکتر هلر در مورد ارتباط ما با بدنمان می نویسد: "امروزه انسانها می خورند و می آشامند، به خود گرسنگی می دهند، اعضای بدن را پیوند می زنند، جراحی های زیبایی انجام می دهند، شکل صورت و بدن را عوض می کنند، ولی به اصل موضوع توجهی نمی کنند. در واقع می توان گفت؛ تنها چیزی که قادر نیستند انجام دهند، دوست داشتن خود و بدنشان است." روانشناسان معتقدند که هر قدر نوزاد عشق و عاطفه‌ی بیشتری از والدین دریافت کند، بیشتر می تواند خود را دوست بدارد. به زبان دیگر؛ هرقدر تماس بدنی والدین با نوزادشان بیشتر باشد، نوزاد نیز خود را بیشتر دوست می دارد و برای تک تک اعضای بدنش ارزش قائل است.

 

مطالب عمومی

  • آخرین ویرایش .
برگرفته از: کلیدهای پرورش فرزند شاد
صاحب اثر: لیزا مک کرت
موقعیت مطلب: ...
صفحات: از صفحه 96 تا صفحه 103

نظرات (0)

هنوز نظری برای این مطلب ثبت نشده. شما اولین نفر باشید.

نظر خود را اضافه کنید.

  1. میتوانید به عنوان مهمان نظرتان را در مورد این مطلب ثبت کنید و یا وارد سایت شوید . عضویت یا ورود به حساب کاربری.
پیوست ها (0 / 3)
مکان خود را به اشتراک بگذارید

 


کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت محفوظ و متعلق به سایت کودک لرن می باشد.لذا کپی برداری از منابع غیر مجاز و پیگرد قانونی دارد.